Trong bối cảnh kinh doanh và công nghệ phát triển không ngừng, các doanh nghiệp luôn tìm kiếm những phương pháp làm việc hiệu quả để đáp ứng nhanh chóng các yêu cầu thị trường. Một trong những phương pháp được nhắc đến nhiều nhất và đã chứng minh được hiệu quả vượt trội chính là scrum. Đây không chỉ là một quy trình mà còn là một triết lý, một khung làm việc giúp các đội ngũ phát triển sản phẩm có thể làm việc linh hoạt, thích ứng và liên tục cải tiến. Bài viết này sẽ đi sâu vào tìm hiểu scrum là gì, cấu trúc, nguyên lý hoạt động, cũng như những lợi ích và thách thức khi áp dụng phương pháp này vào thực tế.
Danh sách
Scrum là một khung làm việc (framework) đơn giản nhưng mạnh mẽ, được sử dụng để quản lý và phát triển sản phẩm phức tạp. Nó thuộc nhóm các phương pháp phát triển phần mềm linh hoạt (Agile software development), tập trung vào việc cung cấp giá trị cho khách hàng thông qua các vòng lặp phát triển ngắn, được gọi là Sprint. Bản chất của scrum là giúp các đội ngũ tự tổ chức và liên tục học hỏi, thích nghi với sự thay đổi, từ đó tạo ra sản phẩm chất lượng cao trong thời gian ngắn hơn.
Khái niệm scrum lần đầu tiên được giới thiệu vào năm 1986 bởi Hirotaka Takeuchi và Ikujiro Nonaka trong bài báo “The New New Product Development Game”. Họ đã so sánh cách các đội ngũ làm việc hiệu quả với đội hình “scrum” trong bóng bầu dục, nơi các thành viên làm việc chặt chẽ, đồng bộ và thích ứng nhanh chóng. Đến năm 1995, Jeff Sutherland và Ken Schwaber đã chính thức hóa scrum thành một phương pháp quản lý dự án, đặc biệt trong lĩnh vực phát triển phần mềm. Kể từ đó, scrum đã trở thành một trong những phương pháp Agile phổ biến nhất, được áp dụng rộng rãi trong nhiều ngành nghề.
Triết lý cốt lõi của scrum dựa trên chủ nghĩa kinh nghiệm (empiricism) và tư duy tinh gọn (lean thinking). Chủ nghĩa kinh nghiệm cho rằng kiến thức đến từ kinh nghiệm và việc ra quyết định dựa trên những gì đã quan sát được. Scrum thúc đẩy sự minh bạch, kiểm tra và thích nghi. Tư duy tinh gọn tập trung vào việc tối đa hóa giá trị và giảm thiểu lãng phí. Scrum khuyến khích việc cung cấp các phần sản phẩm có giá trị tăng dần, tránh làm những gì không cần thiết.
Scrum được đặc trưng bởi một số yếu tố chính giúp nó khác biệt và hiệu quả:
Để hiểu rõ hơn về scrum, việc so sánh nó với các phương pháp quản lý dự án phổ biến khác là cần thiết:
Trong scrum, có ba vai trò chính, mỗi vai trò có trách nhiệm và quyền hạn riêng biệt, nhưng tất cả đều làm việc cùng nhau để đạt được mục tiêu chung. Việc hiểu rõ các vai trò này là rất quan trọng để triển khai scrum thành công.
Product Owner (PO) là người chịu trách nhiệm tối đa hóa giá trị của sản phẩm được tạo ra bởi Development Team. Họ là cầu nối giữa đội ngũ phát triển và các bên liên quan (khách hàng, người dùng, quản lý). Trách nhiệm chính của Product Owner bao gồm:
Product Owner cần có kiến thức sâu rộng về thị trường, khách hàng và mục tiêu kinh doanh của sản phẩm. Họ phải là người có khả năng giao tiếp tốt và đưa ra các quyết định khó khăn.
Scrum Master là người chịu trách nhiệm đảm bảo rằng scrum được hiểu và áp dụng đúng cách. Họ không phải là người quản lý dự án theo nghĩa truyền thống, mà là một người phục vụ lãnh đạo (servant-leader) cho Development Team và Product Owner. Các nhiệm vụ của Scrum Master bao gồm:
Scrum Master là người đảm bảo rằng đội ngũ scrum hoạt động trơn tru, hiệu quả và liên tục cải tiến. Họ là người bảo vệ đội ngũ khỏi những can thiệp không cần thiết từ bên ngoài.
Development Team bao gồm những người trực tiếp thực hiện công việc để tạo ra phần tăng trưởng sản phẩm có thể sử dụng được trong mỗi Sprint. Đặc điểm của Development Team trong scrum là:
Development Team chịu trách nhiệm về chất lượng của sản phẩm được tạo ra và cam kết hoàn thành mục tiêu Sprint. Họ làm việc chặt chẽ với Product Owner và Scrum Master để đảm bảo rằng các yêu cầu được hiểu đúng và được thực hiện một cách tốt nhất.
Scrum định nghĩa một chuỗi các sự kiện có thời gian giới hạn (time-boxed events) nhằm tạo ra tính đều đặn, giảm thiểu nhu cầu họp không cần thiết và tạo điều kiện cho sự minh bạch, kiểm tra và thích nghi. Các sự kiện này là trái tim của mỗi chu trình scrum.
Sprint là một khoảng thời gian cố định và ngắn hạn (thường từ 1 đến 4 tuần) mà trong đó một phần sản phẩm có thể sử dụng được và có giá trị tăng thêm được tạo ra. Sprint là hạt nhân của scrum, và tất cả các sự kiện scrum khác đều diễn ra bên trong Sprint. Một khi Sprint bắt đầu, mục tiêu Sprint sẽ không thay đổi, mặc dù phạm vi công việc có thể được làm rõ và điều chỉnh khi cần thiết.
Mỗi Sprint bao gồm các hoạt động sau:
Tính đều đặn của Sprint giúp đội ngũ duy trì nhịp độ làm việc ổn định và cung cấp sản phẩm một cách đều đặn.
Daily Scrum, còn được gọi là Daily Stand-up, là một cuộc họp ngắn gọn (thường 15 phút) diễn ra vào cùng một thời điểm và địa điểm mỗi ngày trong Sprint. Mục đích chính của Daily Scrum là để Development Team đồng bộ hóa các hoạt động, kiểm tra tiến độ đạt được mục tiêu Sprint và điều chỉnh kế hoạch cho 24 giờ tới. Trong cuộc họp này, mỗi thành viên thường trả lời ba câu hỏi:
Daily Scrum không phải là nơi để giải quyết vấn đề chi tiết mà là nơi để nhận diện các vấn đề. Các cuộc thảo luận sâu hơn sẽ được thực hiện sau cuộc họp với những người liên quan.
Sprint Review diễn ra vào cuối mỗi Sprint, sau khi công việc phát triển đã hoàn tất. Đây là một buổi họp không chính thức, nơi Development Team trình bày sản phẩm tăng trưởng (Increment) đã hoàn thành trong Sprint cho Product Owner và các bên liên quan. Mục đích của Sprint Review là để kiểm tra Increment và, nếu cần, điều chỉnh Product Backlog dựa trên phản hồi nhận được. Các bên tham gia sẽ thảo luận về những gì đã hoàn thành, những gì đã thay đổi trong môi trường, và cùng nhau quyết định những gì sẽ làm tiếp theo để tối ưu hóa giá trị. Sự kiện này là một cơ hội quan trọng để đảm bảo rằng sản phẩm đang đi đúng hướng và đáp ứng được nhu cầu thị trường.
Sprint Retrospective diễn ra sau Sprint Review và trước Sprint Planning tiếp theo. Đây là một cuộc họp nội bộ của đội ngũ scrum (Product Owner, Scrum Master, Development Team) để tự kiểm điểm và lập kế hoạch cải tiến. Mục tiêu của Sprint Retrospective là kiểm tra cách đội ngũ đã làm việc trong Sprint vừa qua về con người, mối quan hệ, quy trình và công cụ. Đội ngũ sẽ thảo luận về những gì đã làm tốt, những gì có thể làm tốt hơn, và những hành động cụ thể nào sẽ được thực hiện để cải thiện. Các cải tiến này sau đó sẽ được áp dụng trong Sprint tiếp theo. Sprint Retrospective là yếu tố then chốt để thúc đẩy văn hóa học hỏi và cải tiến liên tục trong scrum.
Trong scrum, có ba tạo tác (artifacts) chính được sử dụng để tối đa hóa sự minh bạch của thông tin quan trọng. Các tạo tác này cung cấp thông tin về công việc đang được thực hiện và giá trị tạo ra, cho phép kiểm tra và thích nghi.
Product Backlog là một danh sách được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên của tất cả các tính năng, chức năng, yêu cầu, cải tiến và sửa lỗi cấu thành sản phẩm. Nó là nguồn duy nhất của các yêu cầu đối với bất kỳ thay đổi nào sẽ được thực hiện cho sản phẩm. Product Backlog không bao giờ hoàn thành mà luôn được cập nhật và điều chỉnh liên tục khi sản phẩm phát triển và thị trường thay đổi. Product Owner chịu trách nhiệm quản lý Product Backlog, bao gồm việc đảm bảo các hạng mục trong đó rõ ràng, minh bạch và được sắp xếp theo thứ tự ưu tiên để tối đa hóa giá trị.
Các hạng mục trong Product Backlog thường được mô tả dưới dạng User Story, giúp dễ hiểu và tập trung vào giá trị mà chúng mang lại cho người dùng cuối.
Sprint Backlog là tập hợp các hạng mục từ Product Backlog được chọn để hoàn thành trong Sprint hiện tại, cùng với kế hoạch chi tiết về cách Development Team sẽ thực hiện các hạng mục đó để tạo ra Increment và đạt được mục tiêu Sprint. Sprint Backlog là một kế hoạch có tính cam kết cao của Development Team đối với những gì họ tin rằng có thể hoàn thành được trong Sprint. Nó chỉ thuộc về Development Team và được họ tự quản lý. Sprint Backlog là một kế hoạch động, có thể được điều chỉnh bởi Development Team trong suốt Sprint khi họ học hỏi thêm về công việc cần làm.
Increment là tổng hợp tất cả các hạng mục Product Backlog đã hoàn thành trong Sprint hiện tại và các Sprint trước đó. Increment phải có khả năng sử dụng được và đáp ứng định nghĩa “Done” (Hoàn thành) của đội ngũ. Điều này có nghĩa là nó phải ở trạng thái sẵn sàng để phát hành cho khách hàng, cho dù Product Owner có quyết định phát hành nó hay không. Mỗi Increment là một bước tăng trưởng có giá trị, bổ sung vào sản phẩm hiện có. Mục tiêu của mỗi Sprint là tạo ra một Increment mới, có giá trị và có thể sử dụng được, mang lại giá trị gia tăng cho sản phẩm tổng thể. Việc có một Increment “Done” vào cuối mỗi Sprint là một yếu tố then chốt để scrum mang lại giá trị liên tục và kiểm soát rủi ro.
Việc áp dụng scrum mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho các tổ chức, nhưng cũng đi kèm với một số thách thức cần được nhận diện và giải quyết.
Scrum đã chứng minh được hiệu quả trong việc nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nhờ những lợi ích sau:
Mặc dù có nhiều lợi ích, việc triển khai scrum không phải lúc nào cũng dễ dàng và có thể gặp phải một số thách thức:
Để vượt qua những thách thức khi triển khai scrum, các tổ chức có thể áp dụng một số giải pháp sau:
Để áp dụng scrum một cách hiệu quả, không chỉ cần hiểu lý thuyết mà còn phải biết cách tích hợp nó vào văn hóa và quy trình hiện có của doanh nghiệp. Việc này đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và cam kết liên tục.
Việc triển khai scrum có thể được thực hiện theo các bước cơ bản sau:
Quá trình này không phải là tuyến tính mà là một chu trình học hỏi và thích nghi liên tục.
Văn hóa doanh nghiệp đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với sự thành công của scrum. Một văn hóa cởi mở, khuyến khích học hỏi, tin tưởng và trao quyền sẽ tạo môi trường thuận lợi cho scrum phát triển. Ngược lại, một văn hóa cứng nhắc, tập trung vào kiểm soát và đổ lỗi có thể cản trở nghiêm trọng quá trình áp dụng. Các yếu tố văn hóa cần được thúc đẩy bao gồm:
Sự thay đổi văn hóa cần thời gian và nỗ lực từ tất cả các cấp trong tổ chức.
Để hỗ trợ việc triển khai scrum, có nhiều công cụ phần mềm được thiết kế đặc biệt để quản lý Product Backlog, Sprint Backlog, theo dõi tiến độ và cộng tác. Một số công cụ phổ biến bao gồm:
Việc lựa chọn công cụ phù hợp sẽ giúp đội ngũ scrum làm việc hiệu quả hơn, tăng cường sự minh bạch và theo dõi tiến độ một cách dễ dàng.
Scrum là một phương pháp mạnh mẽ, linh hoạt và đã được chứng minh hiệu quả trong việc phát triển sản phẩm phức tạp. Bằng cách tập trung vào các vòng lặp ngắn, sự tự tổ chức của đội ngũ và việc liên tục học hỏi, scrum giúp các doanh nghiệp không chỉ tạo ra sản phẩm chất lượng cao mà còn nhanh chóng thích ứng với sự thay đổi của thị trường. Mặc dù có những thách thức nhất định trong quá trình triển khai, nhưng với sự cam kết, đào tạo bài bản và văn hóa doanh nghiệp phù hợp, việc áp dụng scrum chắc chắn sẽ mang lại những lợi ích vượt trội, giúp tổ chức phát triển bền vững và cạnh tranh trong kỷ nguyên số.
King Office là đối tác tin cậy của bạn trong việc tìm kiếm và thuê văn phòng tòa nhà chất lượng cao tại TP.HCM. Chúng tôi hiểu rằng một không gian làm việc lý tưởng là yếu tố then chốt giúp đội ngũ của bạn phát huy tối đa hiệu quả, dù bạn đang áp dụng phương pháp làm việc linh hoạt như scrum hay bất kỳ mô hình nào khác. Với kinh nghiệm lâu năm và danh mục đa dạng các văn phòng cho thuê, từ văn phòng truyền thống đến không gian làm việc chung hiện đại, King Office cam kết mang đến giải pháp phù hợp nhất với nhu cầu và ngân sách của doanh nghiệp bạn.
Hotline/Zalo: 0902 322 258 Website: https://kingoffice.vn/ Fanpage: https://www.facebook.com/kingoffice.vn Địa chỉ: 169B Thích Quảng Đức, Phường Đức Nhuận, TP.HCM
Bạn đang tìm kiếm một không gian văn phòng tối ưu để đội ngũ scrum của bạn hoạt động hiệu quả, hoặc một môi trường làm việc chuyên nghiệp, hiện đại để thúc đẩy sự sáng tạo và năng suất? Hãy liên hệ ngay với King Office! Chúng tôi cung cấp các lựa chọn văn phòng tòa nhà đa dạng, vị trí đắc địa và dịch vụ hỗ trợ tận tâm, giúp doanh nghiệp bạn có được không gian làm việc hoàn hảo để phát triển bền vững. King Office sẽ giúp bạn tìm được văn phòng phù hợp nhất với văn hóa và quy trình làm việc của bạn, bao gồm cả việc hỗ trợ triển khai các mô hình làm việc linh hoạt như scrum, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho sự thành công.